Akcję nagrodzonego filmu otwierają obrazy ożywienia kulturalnego w Toruniu.  Jest połowa lat 70. Działa w tym mieście środowisko artystyczne skupione wokół Studenckiego Klubu Pracy Twórczej „Od Nowa”. Młodzi ludzie rozwijają różne formy aktywności: powstają teatry, zespoły muzyczne, działają plastycy i performerzy. W tym artystycznym tyglu kilkoro znajomych zakłada grupę Res Publika, późniejszą  Republikę. 

Przegląd filmów konkursowych IX edycji „Wyścigu Jaszczurów”, a następnie gala finałowa, podczas której wręczone zostały nagrody,  odbył się  w sali teatru Scena Na Piętrze w Poznaniu na początku grudnia 2018 roku.

Organizatorzy festiwalu  –  Polskie Towarzystwo Artystów, Autorów i Animatorów Kultury PTAAAK, Miejska Rada Seniorów, Samorząd miasta Poznania, kino „Muza” zaprosili wszystkich twórców-filmowców i autorów fotografii do nadsyłania wartościowych prac, które najpierw  podlegały ocenie  komisji sprawdzających spełnienie kryteriów regulaminowych, a następnie zostały zakwalifikowane do oceny publiczności.

Warto przypomnieć iż warunkiem zasadniczym uczestnictwa w konkursie jest spełnianie przez twórcę kryterium wiekowego:  od 60 lat wzwyż. Jeżeli dzieło przygotował zespół twórców, to co najmniej jeden z twórców musi mieć skończone 60 lat.

W 2017 roku wprowadzono możliwość nakręcenia krótkiego filmu za pomocą smartfonu. Są one coraz bardziej popularne, a filmowanie za pomocą tego urządzenia jest dostępne dla niemal każdego potencjalnego uczestnika konkursu.

Festiwal Niezależnej Twórczości Filmowej Osób Dojrzałych „Wyścig Jaszczurów”, to z pewnością nie jest impreza z pierwszych stron gazet. Nie znaczy to jednak, że nie spełnia oczekiwań seniorów – artystów, osób wrażliwych na otaczające nas zjawiska społeczne.  Wypełnia w ten sposób niszę artystyczną i z pewnością jest potrzebny.

Laur „Wyścigu Jaszczurów” 2018. Jest połowa lat 70. W Toruniu działa środowisko artystyczne skupione wokół Studenckiego Klubu Pracy Twórczej „Od Nowa”. Młodzi ludzie rozwijają tam różne formy aktywności: powstają teatry, zespoły muzyczne, działają plastycy i performerzy. W tym artystycznym tyglu kilkoro znajomych zakłada grupę Res Publika, późniejszą  Republikę. Tak zaczyna się film „Republika, narodziny legendy” Ryszarda Kruka, opowiadający o pierwszym okresie działalności zespołu, zakończonym jego rozpadem w 1986 roku. W filmie wykorzystano ciekawe, mało znane archiwa filmowe i muzyczne, fragmenty nagrań, nigdy niepublikowane zdjęcia oraz różne interpretacje i omówienia wybranych utworów zespołu. Opowieść o rodzącym się fenomenie Republiki porusza również kontekst historyczny czasów i miejsca twórczego fermentu, jakim było toruńskie środowisko studenckie.

Film ten zdobył główną nagrodę „Jaszczura”. Jury studenckie nie miało żadnych trudności i jednomyślnie też ten obraz o zespole Republika nagrodziło.

Krzysztof Wodniczak