Poznań, wbrew opinii surowego i bez fantazji miasta, da się lubić, szczególnie przez poetów – ta myśl stała się spełnieniem listopada – miesiąca refleksji i skupienia, które stwarzają wyjątkową aurę, mosty słów i misterium piękna. Pozwoliła uwierzyć, że poezją można z powodzeniem jednoczyć świat z marzeniami i słoneczną wolnością serca nie ograniczoną pętami rzeczywistości.
Międzynarodowy Listopad Poetycki wypływa ze źródła Ogólnopolskich Festiwalów Młodej Poezji. Zapraszano na nie do Poznania w latach sześćdziesiątych.
Pionierski Listopad miał miejsce w 1957 roku. Sześć lat później imprezę przerwano. Zmusiły do tego trudności w organizowaniu przedsięwzięć z kręgu kultury.
Rok 1984 należy uznać za przełomowy dla historii obecnego MLP. Po dwudziestu dwóch latach festiwal wznowiono. Reaktywowana impreza nawiązywała numeracją i formami działania do pierwszego po wojnie ogólnopolskiego zjazdu poetów w Poznaniu.
Pierwszym Listopadom przewodziła grupa literacka „Wierzbak”, a w szczególności związani z nią Ryszard Danecki i Konrad Sutarski. Teraz, gdy przegląda się listę uczestników Poznańskich Listopadów Poetyckich, powtarzanych aż do 1962 roku, można się dowiedzieć o takich indywidualnościach, jak: Łucja Danielewska, Kazimiera Iłłakowiczówna czy Andrzej Bursa. Można stwierdzić, że nie brakowało żadnego z głośnych obecnie nazwisk.
Ogólnopolski Festiwal Młodej Poezji był ukoronowaniem inicjatyw kulturalnych powojennego życia literackiego nie tylko Poznania, ale i Polski. Przyczyniło się do tego występowanie przeciwko terrorowi socrealizmu w sztuce.
Festiwal odrodził się pod patronatem poznańskiego oddziału Związku Literatów Polskich. W 1985 r. zdobył miano „międzynarodowego”. W ten sposób miał determinować braterstwo uczuć nie tylko wśród naszej kultury, ale między narodami.
MLP gościł ok. pięć tysięcy poetów z czterdziestu krajów, takich jak np.: Francja, Niemcy, Stany Zjednoczone, Wietnam, Japonia, Australia, Włochy, Anglia, Czechy, Irak, Etiopia, Grecja, Kuba, Turcja, Węgry, Austria, Rumunia, Ukraina, Rosja, Litwa. Literaci spotkali się z blisko pół milionem młodzieży, nauczycieli, bibliotekarzy, a także działaczy kultury. Stało się tak za sprawą „lekcji poetyckich”, które jako światowy ewenement na stałe wpisały się w zwyczajowy program Listopada.
Twórców podejmowali m.in. uczniowie szkół Kołaczkowa, Szamotuł, Lubonia, Nowego Tomyśla, Śremu, Grodziska Wielkopolskiego, Leszna, Kalisza, Gorzowa, oraz Poznania. Co rok symbolem imprezy były Turnieje Jednego Wiersza, Maratony Poetyckie, spektakle muzyczno-literackie, wernisaże, wieczory autorskie i liczne koncerty.
Każde z wydarzeń aprobowały nie tylko środowiska twórcze. Poparcie płynęło od przedstawicieli placówek i instytucji działających na rzecz kultury m.in.: teatrów, urzędów miast i wojewódzkich bibliotek publicznych.
Honorowy patronat nad imprezą obejmowali prezydenci (np. Ryszard Grobelny, Maciej Frankiewicz), ministrowie (Kazimierz Michał Ujazdowski, Aleksander Krawczuk), wojewodowie poznańscy i wielkopolscy (Andrzej Nowakowski) oraz marszałkowie województwa wielkopolskiego (Stefan Mikołajczak, Marek Woźniak). Spowodowało to efekt utrwalenia MLP w społeczno-politycznym pejzażu naszego kraju.
Rangę festiwalu podnosiły przyznawane w jego ramach nagrody i wyróżnienia za najlepsze książki roku. Przydzielano je m.in. w dziedzinie poezji, translatorskiej, krytycznoliterackiej i debiutu (Ogólnopolska Nagroda im. Kazimiery Iłłakowiczówny).
Do laureatów tego wydarzenia można zaliczyć np. ks. Jana Twardowskiego, Czesława Miłosza, Tadeusza Różewicza, Piotra Kuncewicza, Panosa Panajotunisa, Irenę Conti Di Mauro. W jury zasiadali zarówno literaci jak i krytycy: Nikos Chadzinikolau, Tadeusz Kwiatkowski-Cugow, Andrzej Dębkowski, Dariusz Tomasz Lebioda, Leszek Żuliński czy Stefan Jurkowski. Wyróżniających się twórców honorowano dyplomami i odznaczeniami.
Od XVII MLP wiersze jego uczestników wydawano w almanachach jako syntezę biegunów świata umysłu i ducha, ludzkich odczuć i dramatycznej rzeczywistości, prawdziwych wymiarów istnienia i tożsamości.
Festiwal stawał się aktualnym komentarzem hasła swojej pierwszej edycji: „Poezja chlebem powszednim”. Celem imprezy było ocalanie godnych człowieka wartości: piękna, dobra i miłości. Odnajdywano je w akcentowaniu emocji i zapotrzebowań intelektualnych, które poświadczały, że poezja jest pierwszym przywilejem człowieka.
W 2007 roku MLP świętował jubileusz trzydziestolecia istnienia. Udowodnił, że jest największą i najbardziej elegancką imprezą literacką nie tylko w skali krajowej, lecz w wymiarze europejskim, a to znaczy światowym.
Dominik Górny
(Tekst na podstawie pracy magisterskiej „Międzynarodowy Listopad Poetycki w kulturze politycznej twórców” Dominika Górnego).
Materiał arch. z Gazety Autorskiej „IMPRESJee” www.impresjeee.blox.pl, w której był opublikowany 4 października 2008 r.