Orły polskie Henryka Zięby – misterne i wzruszające dzieło patriotyzmu

1. Orły polskie H. Zięba, fot. SP DSCF0411

2. Orły polskie H. Zięba, fot. SP DSCF0399

3. Orły polskie H. Zięba, herb I Rzeczypospolitej z 3 maja 1791, fot. SP DSCF0393

4. Herb polski z XV w. wg rzeźby w ołtarzu Kaplicy Świętego Krzyża na Wawelu, fot. SP

Kolekcję orłów polskich w drewnie autorstwa Henryka Zięby, a także ryciny Ksawerego Pillatiego z książki Józefa Ignacego Kraszewskiego  „Wizerunki książąt i królów polskich” prezentowano w Muzeum-Pracowni  J. I. Kraszewskiego w Poznaniu (2009 r.).

Rekomendowałam  tę ekspozycję jako  pokaz  wyjątkowo wzruszającego dzieła serca i rąk, talentu i pasji jego autora, którego poznałam osobiście  i  ku  satysfakcji −   z pogranicza wielkich wartości ducha i  wysokich patriotycznych tonacji.

Drugim dziełem tego autora  jest album „Orły polskie 1222-1993. Rzeźby w drewnie”. Już na okładce, zaprojektowanej  przez Adriannę Dyczkowską, odsłania się piękno orła w herbie Polski z czasów panowania Stefana Batorego. Na wstępie tego wydawnictwa Henryk Zięba pisze: „Przedstawione w podręcznikach szkolnych dotyczących historii Polski, encyklopediach i różnych wydawnictwach wizerunki Orła Białego są zwykle reprodukcjami uprzednio namalowanych, wykonanych w metalu odcisków pieczęci lakowych lub wizerunków na monetach dawnej Polski. Odstąpiłem od tej zasady i w niniejszym albumie przedstawiam fotografie własnoręcznie wykonanych, rzeźbionych w drewnie wizerunków Orła Białego oraz krótki opis”.

5. Orzeł z okresu panowanai Władysława Jagiełły, fot. SP DSCF0421

6. Orzeł z okr. panow. królowej Jadwigi, fot. SP, DSCF0417

7. Orzeł pzreplec. literą S z zewn. elew. Kaplicy Zygmunt. na Wawelu, fot. SP DSCF0413

8. Orzeł z regaliami królewskimi z okr. st. Augusta Poniatowskiego, fot. SP, DSCF0415

I tak oto  w albumie pojawiają się strona po stronie wizerunki orłów od dynastii Piastów, przez dynastię Andegawenów, Jagiellonów, po te za czasów królów elekcyjnych, dalej zaś − orły formacji wojskowych: pułków, artylerii, saperów, wojsk Wielkopolskich (27.12.1918-21.08.1919) etc. Rzeźby te to doprawdy niezwykła kolekcja, bardzo starannie, misternie rzeźbiona przez pana Henryka w drewnie, z zachowaniem wszystkich detali tych herbów.

Co warto  podkreślić,  autor szukał z wielką pasją i poświęceniem  wzorów tych orłów  w różnych miejscach, w tym − na płytach grobowców polskich władców,  pieczęciach, plakietkach, monetach, a nawet  czapkach oficerskich.

Album został  wydany przez  Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Komunikacji RP, oddział w Poznaniu (2007) . Fotografie rzeźb wykonał Filip Raczyński.

Henryk Zięba. Informacja biograficzna.  Nieżyjący już mgr inż. Henryk Zięba urodził się w Kieleckiem, od 1936 r. związał swoje losy  z Wielkopolską. Tu ukończył Politechnikę Poznańską, był pracownikiem Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych, gdzie pracował od 1945 do 1980 r. Od 1980 r. rozwijał swoje zamiłowanie do rzeźbienia w drewnie, od 1986 r. tworzył kolekcję orłów polskich. Jest autorem tematycznie związanego z tą pasją albumu „Orły polskie 1222-1993. Rzeźby w drewnie”, a także trzyczęściowej „Monografii Dyrekcji Kolei w Poznaniu”.

 Tekst i fot.: Stefania Pruszyńska

Na fotografiach 1 − 8 orły-rzeźby Henryka Zięby z albumu „Orły polskie. Rzeźby w drewnie 1222 − 1993”:

  1. Okładka książki H. Zięby „Orły polskie. Rzeźby w drewnie 1222 − 1993”.
  2. Herb Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiony ustawą Sejmu z dnia 9 lutego 1990 r.
  3. Herb z 3 maja 1791 r.
  4. Herb polski z XV w. według  rzeźby w ołtarzu Kaplicy Świętego Krzyża na Wawelu.
  5. Orzeł z okresu panowania Władysława Jagiełły.
  6. Orzeł z okresu panowania królowej Jadwigi.
  7. Orzeł przepleciony literą „S” w tarczy typu florenckiego według rzeźby z zewnętrznej  elewacji Kaplicy Zygmunt. na Wawelu.
  8. Orzeł z regaliami królewskimi: z berłem i jabłkiem z krzyżem w szponach z okresu panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Na głowie orła korona zamknięta, zakończona krzyżem.


Tags: