Wspomnienie o Łucji Danielewskiej. Z wierszem Krystyny Grys dedykowanym jej pamięci − Stefania Pruszyńska

Wiersz Krystyny Grys dedykowany pamięci Łucji Danielewskiej z tomu „Partytura ciszy” (2006) w zbiorze „Smak życia” (Bydgoszcz 2015)

Sympatyzowały ze sobą. Łucja Danielewska pozostała we wrażliwej pamięci Krystyny Grys. Mówi więc do niej strofami wiersza, wierząc, że poetka zawsze odczyta myśli poetki… I je przyjmie.

 

Krystyna Grys

                   Pamięci Łucji Danielewskiej

         ***

Gdy smutek nocy

otulał się

granatową opończą

gasłaś z godnością

cicho jak gwiazda

na sklepieniu nieba

 

Przechyliłaś się

na drugą stronę światła

 

Zaskoczona pustką

 po tobie

Zdumiona sama nad sobą

jeszcze słyszę czysty głos

w podziemiach leszczyńskich

lochów

 

Żałobną chwilą

 zadumałam się

nad garstką prochu

nad którą z czułością

 pochylają się drzewa

 

Wiatr w gasnących liściach

zawodzi requiem

Cmentarne ptaki

przywołują wschody słońca

Wiersz  bez tytułu, dedykowany pamięci Łucji Danielewskiej, z tomiku „Partytura ciszy” (2006) w  zbiorze „Smak życia” Krystyny Grys, wyd. II autorskie,  Biblioteka Tematu nr 50, Bydgoszcz 2015

Pośród swoich cennych pamiątek, uwieczniających chwile rozmów i bliskiej obecności, Krystyna Grys ma tom poezji  „Piąte pory roku” z dedykacją autorki tych strof  Łucji Danielewskiej z 18 grudnia  2001 roku. Obie poetki spotkały się  wówczas w Lesznie. Sympatyzowały ze sobą. Przebywały często razem na wspólnych eskapadach poetyckich  organizowanych przez Związek Literatów Polskich do wielu miejscowości w Wielkopolsce.

Osobista pamiątka Krystyny Grys ze spotkania w Lesznie z Łucją Danielewską 18 grudnia 2001 roku 

Łucja Danielewska chwaliła umiejętności Krystyny Grys jako kierowcy malucha, nawet na łamach prasy odnotowano jej uwagę o tym  pozapoetyckim talencie koleżanki po piórze.  Pozostała w  myśli Krystyny Grys, która  pomieszczonym tutaj wierszem tak wiele mówi o tym, czym jest nieobecność dla niej i wśród nas Łucji Danielewskiej. Refleksją bada stan tej nieobecności,  zmagając się z poczuciem znikomości  szczątków.  Lecz życie, jak ptaki w jej strofie,  silnie woła o nadzieję. A ona wołana − wschodzi każdego świtu…  

Refleksja  nad pamięcią. Postać Łucji Danielewskiej wpisała się w moją pamięć jako cichej obecnej wśród nas,  uważnie obserwującej lub zatopionej w zamyśleniu. Taką najczęściej widywałam na wydarzeniach literackich. Pierwszy raz zwróciła na siebie moją uwagę na spotkaniu Klubu Literackiego w sali Kominkowej  poznańskiego Pałacu Kultury (aktualnie mającego szyld Centrum Kultury „Zamek”). Klub ten stworzył  w latach 70. poznański poeta Jerzy Grupiński (klub ten obecnie  ma siedzibę  w Piątkowskim Centrum Kultury i jest znany pod nazwą Klub Literacki „Dąbrówka”).  Łucja Danielewska  ożywiała się w rozmowie osobistej. Spotykałyśmy się najczęściej przypadkowo. Niejednokrotnie na dworcu kolejowym.  Lubiła chyba te wyjazdy poza Poznań, do Leszna. 

Pożegnanie z Łucją. Ostatni raz spotkałam ją głęboko zasmuconą, zmęczoną, udręczoną. Nie przypominam sobie tej daty. Szłyśmy razem z centrum Poznania na dworzec. Pamiętam jej spojrzenie pełne pytań podczas pożegnania, które miało być zwyczajnym: do widzenia… 

Stefania Pruszyńska


Łucja Danielewska, polska poetka, prozaik i tłumaczka, urodziła się 6 listopada 1932 roku w Poznaniu w rodzinie Jana i Gabrieli Kowalkiewiczów. W 1940 roku rodzinę  wysiedlono z Poznania do Warszawy. W stolicy Łucja Danielewska została uczennicą szkoły powszechnej. Ukończyła wtedy  4 klasy. W tym czasie  uczyła się również gry na fortepianie. Po upadku powstania warszawskiego rodzinę  Kowalkiewiczów wywieziono do obozów:  przejściowego w Pruszkowie i koncentracyjnego we Flossenbürgu.

W 1945 roku rodzina Kowalkiewiczów  wróciła do Poznania. Łucja kontynuowała edukację w Gimnazjum im. Dąbrówki, a następnie w Rocznym Liceum Administracyjnym, które ukończyła maturą w 1951 roku.  Do 1954 roku uczyła się również w poznańskim konserwatorium muzycznym. Zadebiutowała w  „Gazecie Poznańskiej” w 1954 roku  publikacją wierszy: „Barwa miodu” i „Oczekiwanie”.  W latach  1957 − 1965 działała w Literackiej Grupie Niezależnej „Swantewit”.

Pracowała jako bibliotekarka w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu, później − w Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kościanie, w którym  mieszkała od 1959 do 1960 roku. Pracą związała się  również z  Muzeum Literackim Henryka Sienkiewicza w Poznaniu oraz Mieszkaniem-Pracownią Kazimiery Iłłakowiczówny. W 1970 roku zatrudniła się w  Zjednoczeniu Przemysłu Ziemniaczanego w Poznaniu na stanowisku asystentki dyrektora, a wkrótce zmieniła charakter pracy na inspektora. Od 1981 roku utrzymywała się ze środków ZUS (renta inwalidzka).  W 1986 roku została członkiem Narodowej Rady Kultury, a trzy lata później zasiadła w tym gremium jako członkini Rady Funduszu Literatury przy Ministrze Kultury i Sztuki. Ponadto działała w Związku Literatów Polskich. W 1994 roku ukończyła studia  na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu z dyplomem magistra  filologii serbskiej i chorwackiej i przyjęła  zaproponowaną jej pracę wykładowcy w Katedrze Filologii Słowiańskiej. Zmarła w 2004 roku w Poznaniu. Została pochowana na cmentarzu na Górczynie.

W dorobku wniesionym do kultury przez Łucję Danielewską znajdziemy zarówno tomy poezji pisane przez nią w języku polskim i chorwackim: „Krótki cień południa”, „Rajskie podwórko”, „Żebro Adama”, „Wiersze ratajskie”, jak i wspomnienia o Kazimierze Iłłakowiczównie „Portrety godzin”, reportaż „Kwiaty dla Snežany” oraz  przekłady z języków bułgarskiego, węgierskiego, serbskiego i chorwackiego. Dla uczczenia pamięci poetki w 2005 roku ogłoszono pierwszą edycję  Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Łucji Danielewskiej  „Słowo jak chleb”.

Krystyna Grys, autorka cytowanego wiersza dedykowanego pamięci Łucji Danielewskiej.   Poetka, autorka limeryków, fraszkopisarka, działaczka kulturalna. Urodziła się i mieszka w Lesznie. Uczęszczała do Liceum Pedagogicznego im. Jana Amosa Komeńskiego w Lesznie. Wydała  jedenaście tomików wierszy.  Pierwszy tomik „W oczach lustra” ukazał się w 1996 r. Kolejne to: „Fraszki spod paszki” (1997 r.), „Po drabinie gwiazd” (1998 r.), „Za progiem cienia” (1999 r.), „Osaczone uczucia” (2001 r.), „Maski czasu” (2002 r.), limeryki: „Jazda na sto dwa” (2003 r.), fraszki: „Uśmiech na co dzień” (2004 r.), wierszyki  dla dzieci: „W zwierzęcym raju” (2005 r.), „Partytura ciszy” (2006 r.),  wierszyki dla dzieci pt. „Zwierzaki z mojej paki” (maj 2007), „Parada zwierząt” (grudzień 2008), „Pati, Laki i pluszaki” (2009), „Życie jak dmuchawiec” (2009), „Oswojone okolice” (2010), „W świecie zwierząt” (2011), „Smak życia” (2011), „Zwierzęcy świat poezji wart” (2012), „Moje oswojone okolice” (2013) „Miłość i zauroczenie” (2014) „Co ta Ami robi z nami?” (2015), wybór wierszy „Smak życia” (2015), „Dziwna Baba Jaga. Baju baj,  zwierzęcy Raj (2019). Wiersze poetki, podobnie fraszki i limeryki opublikowano  w wielu almanachach. Tłumaczono je na język niemiecki, ukraiński, rosyjski, angielski, węgierski, esperanto. Laureatka Międzynarodowego Konkursu Bielsku-Białej kilku Ogólnopolskich Konkursów Poetyckich: w Warszawie, w Kaliszu dwukrotnie, Środzie Wlkp., w Lesznie. 

Debiutowała w 1993 roku fraszkami i wierszami  w „Wiadomościach Kościańskich”, z którymi współpracowała przez sześć lat. Od 1994 do 1998 roku współpracowała również z „Gazetą Poznańską” oddział w Lesznie, w którym publikowano jej wiersze i  prowadziła  własną rubrykę „Fraszki na codzienność”.

W plebiscycie „tygodnika ABC” i Radia Elka otrzymała tytuł „Człowiek Miesiąca Grudnia 1996” i  III  miejsce „Człowiek Roku 1996”.  W 2004 r. za twórczość i działalność w dziedzinie kultury otrzymała nagrodę Kulturalną  Prezydenta Miasta Leszna, a w 2013 r. za działalność dla kultury polskiej w 20-lecie swojej twórczości otrzymała Nagrodę Pracy Organicznej im. Marii Konopnickiej oraz Prezydenta Miasta Leszna za twórczość poetycką, w tym  związaną z Lesznem, i działalnością kulturalną w Lesznie i okolicach. Laureatka Nagrody Literackiej im. Klemensa Janickiego w 2014 r. oraz  „Feniksa” − nagrody im. Tadeusza Micińskiego.   Jest członkinią Związku Literatów Polskich w Poznaniu i Leszczyńskiego Stowarzyszenia Twórców Kultury w Lesznie.

Odbywa liczne  spotkania w szkołach podstawowych, gimnazjach, liceach, przedszkolach,  bibliotekach czy stowarzyszeniach pozarządowych. Także wielokrotnie odwiedzała ze swoją poezją pensjonariuszy Aresztu Śledczego w Lesznie. Niedawno o swojej twórczości opowiadała jako gość Telewizji Leszno.

Obdarowuje swoimi poetyckimi bajkami dzieci w przedszkolach czy dzieci w szkołach. Sprawia jej to wyjątkową radość. Ma w najbliższym planie napisanie i wydanie książki o swoich różnych małych przyjaciołach − zwierzętach w swoim życiu. 

S.P.

Biogram i fot. Krystyny Grys opracowała: Stefania Pruszyńska

Biogram Łucji Danielewskiej  na podstawie informacji z Wikipedii opracowała: Stefania Pruszyńska

Autor fot. Krystyny Grys: Mieczysław Kampa, oprac. graf.: Stefania Pruszyńska. Redakcja Gazety Autorskiej IMPRESJee.pl

Autor fot. Łucji Danielewskiej (z 1972 r.): Stefan Wojnecki, oprac. graf.: Stefania Pruszyńska. Redakcja Gazety Autorskiej IMPRESJee.pl  

Fot. osobistej pamiątki Krystyny Grys ze spotkania z Łucją Danielewską 18 grudnia 2001 roku przekazała Krystyna Grys, oprac. graf.: Stefania Pruszyńska, redakcja Gazety Autorskiej IMPRESJee.pl 


 

Tags: