W Muzeum Narodowym w Poznaniu w sobotę 27 listopada otwarto wystawę „100 lat Teatru Wielkiego w Poznaniu”. Tę niezwykłą wielobarwną prezentację umożliwiła jej lokalizacja na patio muzeum – w kilku pomieszczeniach. Jest ona zaaranżowana w części jako pokaz wielu oryginalnych rekwizytów, na potrzeby tego przedsięwzięcia wydobytych z magazynów poznańskiej opery, w tym: kostiumów z wybranych spektakli, ich projektów, projektów scenografii, zaś w części pomyślana także jako plejada fotografii, dokumentująca historię tej placówki, w tym − aktualną jej obsadę, z licznymi niezwykłymi eksponatami, także plakatami, które przypominają wiele faktów, zdarzeń, osób.
Prezentacja przyciąga swoim kolorytem i starannością wyboru poszczególnych eksponatów. Jako żywo przypomina magazyn z odsłoniętymi kulisami materialnej oprawy spektakli, licznymi tajemnicami i pamiątkami − tu wkomponowanymi w całość ku kuszeniu oka widza swoją niezwykłością, które inspirując do pogłębienia wiedzy o ogromie zaangażowania potrzebnego do realizacji artystycznych − zarówno operowych, jak i baletowych, nasuwają wiele wniosków, zaspokajają zaciekawienie wielością form pracy ludzi różnych profesji, budzą szacunek dla personelu i artystów sceny Pod Pegazem.
Otwiera tę wystawę – mnóstwo starych afiszy, które są tropami do zdarzeń takich, jak np. z okresu powojennego: Koncertu z okazji Dnia Żołnierza – ku uczczeniu 10. rocznicy powstania Ludowego Wojska Polskiego (1.10.1953 r.), zapowiadający Festiwal Muzyki Polskiej z dnia odsłony pomnika Stanisława Moniuszki w Poznaniu (16.12.1951 r.), koncert chopinowski „Na odbudowę Poznania” (z udziałem Zygmunta Lisieckiego) z 16.07.1945 r., a i ciekawe plastycznie nowe plakaty do „Rigoletta”, „Czarodziejskiego fletu”, „Makbeta” i wielu innych.
Wiszące wysoko kukły w oryginalnych maskach zwracają uwagę, jednak trzeba unieść głowę… Ciekawie wyeksponowane są też fotografie, w tym: dyrektorów opery, począwszy od Adama Dołżyckiego (1919-1920), Piotra Stermicz-Valcrociaty (1922-1929), Zygmunta Wojciechowskiego (1929-1945), Zygmunta Latoszewskiego (1933-1948), Zdzisława Górzyńskiego (1948 – 1949, 1954-1963), Waldemara Bierdiajewa (1948-1953), Roberta Satanowskiego (1963-1969), Mieczysława Nowakowskiego (1969-1972), Jana Kulaszewicza (1972-1978), Mieczysława Dondajewskiego (1978-1992), Władysława Radomskiego (1992-1995), Sławomira Pietrasa (1999-2009).
Dalej − kolorowe szkice projektów kostiumów, m.in.: Ryszarda Kai, Stanisława Jarockiego, Ireneusza Domagały; projekty dekoracji scenografii: Stanisława Jarockiego, Stanisława Bąkowskiego, dokumentacja fotograficzna z tableau poszczególnych grup artystycznych i całego personelu, z wyszczególnionymi działami, puchar dedykowany patronowi opery poznańskiej – Stanisławowi Moniuszce z 1981 r., puchar–waza od Józefa Stalina, wręczony przedstawicielom tej placówki − w Moskwie w 1953 roku, gobelin z XIX wieku, pono zawsze wiszący w Teatrze Wielkim, a nawet obiekty z zaplecza technicznego i warsztatowego, jak: obudowa nagrzewnicy, maszyna cholewkarska – to prezentacja imponująca pod każdym względem, a od strony estetycznej – budząca skojarzenia z wejściem do krainy wielu tajemnic zwykle zakrytych za kulisami organizacji spektakli.
Wystawa, której koncepcję i zamysł plastyczny przygotował Ryszard Kaja, będzie dostępna dla publiczności do 30 stycznia 2011 roku. Głównymi organizatorami tego przedsięwzięcia, upamiętniającego 100-lecie Teatru Wielkiego w Poznaniu są: Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu, Muzeum Narodowe w Poznaniu, zaś role jej kuratorów pełnią: Tadeusz Boniecki z Teatru Wielkiego w Poznaniu, Teresa Michałowska-Barłóg z Muzeum Narodowego w Poznaniu. Co ciekawe i warte odnotowania, przygotowano specjalny folder, a także specjalne spotkania, które zaplanowano na: 3 grudnia o 19.00, „Spotkanie z Mistrzem” − Ryszardem Kają − scenografem, malarzem, autorem koncepcji i aranżacji wystawy; 5 grudnia o 12.00 – z Tadeuszem Bonieckim; 12 grudnia o 16.00 – z Andrzejem Jazdonem, dyr. Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu; 19 grudnia o 16.00 – z Katarzyną Liszkowską („Z historii Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu”).
Tekst i fot.: Stefania Pruszyńska
Na fot. widok z balkonu Teatru Wielkiego im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu na ul. Fredry