W bieli wnętrza kościoła poznańskich Dominikanów wyczytane imiona i nazwiska zmarłych poetów miały moc wielobarwnych kwiatów, wywoływanych z pamięci. Zdawało się, że wszyscy oni byli tam z nami. Poeci polscy i ze świata. Z różnych epok. Znani, mało znani i prawie nieznani. Jednych podziwiano za życia, innych doceniono dopiero po śmierci. Jeszcze innych nie ominęły udręki. Niektórzy, zwani przeklętymi, sami szli w ramiona śmierci – Stefania Pruszyńska
Pochyleniem w modlitwie, w poruszeniu niedawnym odwołaniem z ziemskich dróg poetów z Poznania: Tadeusza Stirmera, Marka Kośmidra, Ryszarda Daneckiego, rozpoczęła się msza św. w ich intencji i wszystkich poetów – i wierzących, i niewierzących
Mszę Św. za Zmarłych Poetów 3 kwietnia br. sprawował przyjazny tej intencji nowy przeor poznańskiego klasztoru oo. Dominikanów o. Michał Pac, który jeszcze w zakrystii, gdy wskazałam mu na obecne na przygotowanej przeze mnie liście do odczytania także nazwiska poetów samobójców, stwierdził: „Oni szczególnie potrzebują modlitwy”.
Listę wspominanych poetów otwierali niedawno zmarli: Ryszard Danecki, Marek Kośmider, Tadeusz Stirmer.
Pamięć sięgała do imion i nazwisk postaci poetów – zarówno znanych w Polsce, Poznaniu, regionie czy krajach Europy i na całym świecie, jak i mniej znanych, zapomnianych czy zmarłych w tragicznych okolicznościach:
Tomasz Agatowski, Adam Asnyk, Andrzej Babiński, Kamil Baczyński, Miron Białoszewski, Roman Brandstaetter, Władysław Broniewski, Andrzej Bursa, Nikos Chadzinikolau, Piotr Chrystyniak, Ryszard Danecki, Łucja Danielewska, Tadeusz Gajcy, Konstanty Ildefons Gałczyński, Johann Wolfgang Goethe, Zuzanna Ginczanka, Stefania Grodzieńska, Zbigniew Herbert, Kazimiera Iłłakowiczówna, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Anna Kamieńska, Tymoteusz Karpowicz, Jan Kasprowicz, Jan Kochanowski, Maria Konopnicka, Marek Kośmider, Stanisław Kowalczyk – Ojciec Honoriusz (Artur Wiwlas), Bolesław Leśmian, Teofil Lenartowicz, Michał Lermontow, Andrzej Alojzy Łuczak, Primo Levi, Czesław Miłosz, Osip Mandelsztam, Adam Mickiewicz, Jadwiga Badowska-Muszyńska, Cyprian Kamil Norwid, Marek Obarski, Bronisława Ostrowska, Papusza – Bronisława Wajs, Halina Poświatowska, Janina Perathomer-Weneda, Wincenty Pol, Tomasz Pułka, Aleksander Puszkin, Julian Przyboś, Mikołaj Rej, Artur Rimbaud, Wincenty Witek Różański, Juliusz Słowacki, Leopold Staff, Edward Stachura, Tadeusz Stirmer, Maciej Suszek, Szymon Szymonowic, Rainer Maria Rilke, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Julian Tuwim, Rafał Wojaczek, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Karol Wojtyła, Stanisław Wyspiański, Wisława Szymborska, Włodzimierz Szymanowicz, Anna Zabacka, Andrzej Waldemar Zamlewski…
Po odczytaniu podanych na liście imion i nazwisk poetów i intencji mszy za niedawno zmarłych i wszystkich zmarłych poetów polskich i na całym świecie, o. Michał Pac, rozpoczął liturgię wielkopostnej Mszy św. W niej zaś zgodnie z kalendarzem czytań zostały przypomniane wersy z Księgi Wyjścia (Wj 32, 7-14) „Mojżesz wstawia się za ludem”. Zaś z Ewangelii według św. Jana (J 5, 31-47): posłyszeliśmy słowa wypowiedziane przez Jezusa do Żydów: „Nie chcecie przyjść do Mnie, aby mieć życie”.
Poeci i Muzycy dla Poetów. Po mszalnej modlitwie pamięć niedawno zmarłych poetów: Tadeusza Stirmera, Marka Kośmidra i Ryszarda Daneckiego uczciliśmy czytaniem ich wierszy śpiewem i muzyką.
Poeci nie odchodzą daleko.
Idą do wieczności,
trwając w księgach.
Poezja mówi Poetę…
Stefania Pruszyńska, Refleksja
Wiersze Ryszarda Daneckiego: „Rozstanie” i „Przemijanie” z książki „Oda do młodego orzecha” z 2001 roku odczytał Paweł Kuszczyński, prezes poznańskiego oddziału Związku Literatów Polskich. Wybrane fragmenty wierszy Marka Kośmidra „List gończy”, „Bez miłości” z książki „Syn człowieczy” z 1994 r i „Arka nienarodzonych” z tomu o tym samym tytule czytała Jolanta Ciecharowska. Sama zaś odczytałam wiersz „Wrzesień” Tadeusza Stirmera, dedykowany przez Niego − Jerzemu Benianimowi Zimnemu.
Przypomniane na tym spotkaniu i przeczytane przez Pawła Kuszczyńskiego strofy poetyckie Ryszarda Daneckiego: „Rozstanie” i „Przemijanie”.
RYSZARD DANECKI
◊ Rozstanie
Na piachu przybrzeżnym maleńkich stóp ślady.
Bezwiednie ustawiam w te ślady swe stopy.
I idę. I idę. I nie mam powrotu.
Zginęły. Gdzieś w morzu. Nie znajdę. Przepadły.
Faluje toń morska wzburzone twe łono.
Szum morza krew w skroniach gdy szliśmy tu wczoraj.
Piach morski twarz twoja twarz łzami zroszona.
Policzki wilgotne. I gorzkie. I słone…
I może te ślady – nie ślad twego buta.
Lecz wiem już. Że koniec. Pojąłem. Dziś. Tutaj.
◊ Przemijanie
Od ściany ku oknu –
od ram fotografii
w krajobraz ogrom,
od sufitu granic
z nieba gwiezdny bezkres,
od faktów do marzeń,
od byłeś ku będziesz –
odwracanie twarzy…
Wybrane fragmenty wierszy Marka Kośmidra „List gończy”, „Bez miłości”, „Arka nienarodzonych” odczytała Jolanta Ciecharowska.
MAREK KOŚMIDER
◊ List gończy
[…] Poszukuję Ojczyzny w umarłych i w nienarodzonych.
W codziennych automatach. W zawałach ustaw.
W psie na łańcuchu za niewierną kość.
W kolejkach po idee. W sercach jak dzwon […]
◊ Bez miłości
[…] Brak mi odwagi, by umrzeć z miłości.
I brak miłości, bym się narodził.
◊ Arka nienarodzonych
[…] Boga nie widać ani piekła aniołów. Ale czym
prędzej chcielibyśmy zejść prosto na ziemię.
I żyć ludzkobojnie z sercem na dłoni
z duszą na ramieniu, z ojczyzną na plecach.
Nadeszła chwila na wybrane przeze mnie strofy „Wrzesień” Tadeusza Stirmera.
TADEUSZ STIRMER
Wrzesień
*Jerzemu Beniaminowi Zimnemu
Przepływają ludzie i ptaki
już dwie przeszłe wiosny
smycz waruje u progu
zabliźnia się miejsce w domu
i pamięć jak ząb mądrości
Psy jak poeci
idą wprost do nieba
Bóg jest rodzaju ludzkiego,
Wrócił i merda ogonem
W muzycznym świętowaniu pamięci poetów uczestniczyli: Jolanta Ciecharowska – śpiew i Romuald Andrzejewski – instrumenty klawiszowe. Rozpoczęła je po mszy przygotowana przez Jolantę C. pieśń do tekstu „Święty Szymon Słupnik” Stanisława Grochowiaka. Wokalistka przypomniała zaraz też utwór „Jeszcze tylu z nas” poznańskiego poety, kompozytora i wokalisty zespołu „Arete” Jerzego Struka. Na zakończenie usłyszelismy „Ave Maria” Cacciniego, którą wyśpiewała w natchnieniu i bez mikrofonu – wprost do ołtarza…
Stefania Pruszyńska
Grafika: Arka, Stefania Pruszyńska
Przyjaciele, Współorganizatorzy i Goście programu spotkania w intencji modlitwy za zmarłych poetów oraz poetycko-muzycznego „Poeci i Muzycy dla Poetów”: O. Michał Pac, przeor kościoła Dominikanów w Poznaniu; Zdzisława Kaczmarek – poetka, sekretarz poznańskiego oddziału Związku Literatów Polskich; Paweł Kuszczyński – poeta, prezes poznańskiego oddziału Związku Literatów Polskich.
Jolanta Ciecharowska – poetka, piosenkarka-wokalistka, autorka grafik i obrazów;
Romuald Andrzejewski – muzyk pianista, kompozytor.
Organizatorka: Stefania Golenia (Stefania Pruszyńska) – eseistka, poetka, dziennikarka, recenzentka, redaktor wydawnictw książkowych, autorka utworów sztuki plastycznej, animatorka kulturalna. Redaktor naczelna i właścicielka-wydawca Gazety Autorskiej „IMPRESJee” i IMPRESJee.pl.