
Portret Adama Mickiewicza. Autor: Józef Oleszkiewicz. Domena publiczna. Źródło: Wikipedia
Pamiętną pierwszą mszę żałobną w kościele pw. św. Marcina w intencji Adama Mickiewicza, zmarłego 26 listopada 1855 roku w Stambule, celebrował 15 stycznia 1856 roku ówczesny prymas Polski Leon Michał Przyłuski. Zgromadzeni w kościele i tłoczący się przy jego murach mieszkańcy Poznania i pobliskich gmin, wstrząśnięci wieścią, żegnali Wieszcza we łzach. Mszę przypadającą w tym roku w 170. rocznicę pierwszej modlitwy w jego intencji odprawił metropolita poznański abp Zbigniew Zieliński. Uczestnikami uroczystości za duszę patrona UAM byli przedstawiciele władz uczelni, wykładowcy, absolwenci, młodzież akademicka, działacze środowisk literackich i kulturalnych Poznania. Wieść o nagłej śmierci Adama Mickiewicza rozlała się w Polsce niemałym echem. A dotarłszy do Poznania, rezonowała wstrząsem polskich środowisk, mieszkańców miasta i okolicznych gmin. W tym momencie Wielkie Księstwo Poznańskie, ustanowione na Kongresie wiedeńskim w 1825 roku, doznające odium po klęsce powstania listopadowego i Wiosny Ludów, przygasało jako wschodnia prowincja Prus. Germanizacja, nasilona przez zaborcę, daleka była od przychylności wobec demonstracji polskości i polskiego patriotyzmu.
Nie zważając na opresję sytuacyjną, hołd modlitwą za Wieszcza zainicjował w Poznaniu cieszący się uznaniem publicznym lekarz Teofil Matecki. Sprzymierzeńcem tej inicjatywy był Ludwik Kamieński, księgarz mający rozległe koneksje towarzyskie i będący bratem księdza Maksymiliana Kamieńskiego, ówczesnego proboszcza kościoła św. Marcina. Msza żałobna za Adama Mickiewicza, emigranta, poetę, romantyka, niosącego słowem poezji iskry polskiego patriotyzmu, działacza zaangażowanego w idee wolnościowe, twórcy podczas Wiosny Ludów pierwszego Legionu Polskiego we Włoszech − przyciągnęła tłumy do poznańskiej świątyni. Eucharystię odprawił 15 stycznia 1856 roku ówczesny prymas Polski, arcybiskup gnieźnieński i poznański, Leon Michał Przyłuski. Zgromadzeni w kościele i tłoczący się przy jego murach mieszkańcy Poznania i pobliskich gmin żegnali Wieszcza we łzach.
Tę faktografię utrwaliły różne zachowane przekazy pisemne, w tym kościelne. Współcześnie pojawiają się w okolicznościowych narracjach naukowców.
Po liturgii zbierano datki na pokrycie kosztów uroczystości żałobnej. Hojność darczyńców okazała się dużo większa niż przewidywano, co skłaniało do przeznaczenia zgromadzonych środków na budowę pomnika Wieszcza w Poznaniu. Pomysł znalazł duże poparcie, a nadto przychylność proboszcza ks. Maksymiliana Kamieńskiego, który postanowił udostępnić przykościelny skwer na statuę. W rezultacie po 3 latach, 7 maja 1859 roku, w Poznaniu przy kościele św. Marcina dokonano odsłony pierwszego na ziemiach polskich pomnika Adama Mickiewicza. Jego twórcą był Władysław Oleszczyński. Pomnik i odlew z brązu zostały zniszczone w 1939 roku. Dopiero po 59 latach, w 1998 roku, monument odbudowano i postawiono − na dziedzińcu siedziby Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przy ul. Mielżyńskiego.
O nowej tradycji w 169. rocznicę pierwszej mszy żałobnej. W ubiegłorocznej liturgii w intencji Wieszcza (15 stycznia 2025 r.), którą objął swoim przewodnictwem prymas Polski, arcybiskup gnieźnieński Wojciech Polak, uczestniczyli przedstawiciele UAM, organizacji twórczych, kulturalnych i studenci, miłośnicy poezji i literatury.
Wówczas proboszcz kościoła pw. św. Marcina ks. dr Antoni Klupczyński przekazał w swoim wystąpieniu, że już od pięciu lat są celebrowane rocznice pierwszej modlitwy za Adama Mickiewicza z 1856 roku. Wprawdzie wspomniał, że nie ma pewności, czy Mickiewicz modlił się w tutejszej świątyni, gdy z gościny w Wielkopolsce zajechał do Poznania, lecz wiadomo, że zachodził do poznańskich kościołów.
UAM w 70-lecie swego patrona w 2025 r. W 170. rocznicę śmierci Adama Mickiewicza i przypadającą siódmą dekadę nadania jego imienia Uniwersytetowi Poznańskiemu, Muzeum UAM zorganizowało ekspozycję pn. „Mickiewicz 1955-2025. W 70. rocznicę nadania imienia Uniwersytetowi Poznańskiemu”, która na początku drugiej dekady stycznia br. gościła w kaliskiej filii UAM, lecz wkrótce część jej eksponatów została również udostępniona publiczności pod dachem kościoła pw. św. Marcina. UAM ponadto zorganizował specjalne seminarium naukowe poświęcone pamięci patrona uczelni.
W podziemiach kościoła św. Marcina znaleziono grobowiec ks. Maksymiliana Kamieńskiego. Odkrycia grobowca proboszcza parafii św. Marcina, który koncelebrował pierwszą mszę żałobną w intencji A. Mickiewicza, dokonano w lipcu 2025 roku. Zawiadujący aktualnie parafią św. Marcina proboszcz ks. dr Antoni Klupczyński umożliwił uczestnikom tegorocznej rocznicowej mszy poznanie miejsca spoczynku ks. M. Kamieńskiego.
Stefania Pruszyńska
— Stefania Pruszyńska
(Stefania Pruszyńska, oficjalnie: Stefania Golenia) – eseistka, poetka, redaktor-dziennikarka. Redaktor naczelna, wydawca, autorka i wszechstronna realizatorka Gazety Autorskiej IMPRESJee.pl (od 2006 r.), redaktorka-korektorka książek literackich, animatorka kulturalna.
Autorka publikacji różnych gatunków (eseje, recenzje, felietony, reportaże, wywiady, fotoreportaże), utworów literackich poetyckich i prozy poetyckiej, opowiadań, satyry, grotesek, aforyzmów oraz artystycznych sztuki plastycznej, w tym książek: zbioru poezji „Szepty dalekobieżne” (San Francisco 2009), „Peregrynacje kulturalne” - eseje, recenzje, tom 1 (Poznań 2024), „Z ziaren światła” - eseje, recenzje, tom 2, z cyklu: Peregrynacje kulturalne (Poznań 2025)...
Zazwyczaj wykracza poza gatunkowe schematy. Krytycznoliterackie żywioły z upodobaniem uprawia w eseistycznej narracji. Wypowiada się hojnie w swojej twórczości artystycznej literackiej, a w plastycznej mowę swojej wyobraźni, intuicji, myśli i emocji uwalnia w obrazach o indywidualnym, rozpoznawalnym stylu, z autonomiczną, lecz zarazem wieloznaczną symboliką i metaforą (m.in. w stylu bliskim realizmowi magicznemu).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Z 36-letnim doświadczeniem zawodowym w pracy dziennikarskiej i redaktorskiej, a także artystycznej w redakcjach i wydawnictwach (od 1989). Etatowo: w niezależnym Dzienniku Wielkopolan „Dzisiaj” (1989 – 1991), własnej Agencji „Promotion” (1993), amerykańsko-polskim wydawnictwie US West Polska (1993 – 1996), „Gazecie Targowej”, tygodniku „Wprost” (1996 – 2000).
⇒⇒⇒⇒⇒ Od 2006 r. redaktor naczelna, niezależna wydawczyni, redaktor-autorka i wszechstronna realizatorka Gazety Autorskiej IMPRESJee, obecnie pod nazwą IMPRESJee.pl, o profilu kulturalnym.
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Z DOŚWIADCZENIEM WIELOASPEKTOWEJ WSPÓŁPRACY (dziennikarskiej, autorskiej artystycznej, redaktorskiej) z wieloma czasopismami, w tym polonijnymi (w latach 1992-2010: dwutygodnik – „Kurier” Hamburg, „Dziennik Polski”, „Tydzień Polski” – Londyn) oraz licznymi ogólnopolskimi i regionalnymi czasopismami kulturalnymi, literackimi (od wielu lat z „Protokołem Kulturalnym”) oraz wydawnictwami-wydawcami książek literackich i antologii poezji.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒PUBLIKACJE RÓŻNOGATUNKOWE (co najmniej 2 tys.): publicystyka, eseje, felietony, wywiady, recenzje, reportaże, fotoreportaże, utwory artystyczne: literackie i sztuki plastycznej. PUBLIKACJE KSIĄŻKOWE ⇒ ⇒ książka poetycka „Szepty dalekobieżne” (San Francisco 2009), „Peregrynacje kulturalne. Eseje * Krytyka - recenzje wywiady”, 1. tom (WO ZLP, Fundacja Literacka „Jak podanie ręki”, Poznań 2024) ⇒⇒ ⇒ W książkach innych autorów ⇒⇒ ⇒ 20 ANTOLOGIACH poetyckich i tematycznych - antologiach poezji współczesnej oraz antologiach poetyckich dwujęzycznych (2018-2025) Międzynarodowej Konferencji Poetyckiej, wyd. WO ZLP i Fundacja Literacka „Jak podanie ręki” (2018 -2025), antologii poświęconej pamięci Poznańskiego Czerwca 1956 „Którzy pogardy nie mogli znieść” (wyd. Posnania, Poznań, czerwiec 2023) i charytatywnych (m.in. wyd. Krywaj) ⇒⇒ ⇒ CZASOPISMACH: we własnej w Gazecie IMPRESJee.pl (od 2006 r.), polonijnych i polskich -ogólnopolskich i regionalnych, cyklicznych wydawnictwach (miesięcznikach, kwartalnikach, rocznikach) – kulturalnych, literackich, muzycznych (np.: Mies. Kulturalny „Arkusz”, „Welcome to Poznań”, Magazyn Muzyczny BRZMIENIA, „Merkuriusz Polska” „Wielkopolski Widnokrąg”, „Protokół Kulturalny”). Także publikowała i publikuje w witrynach macierzystych środowisk dziennikarskich i literackich.
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒PREZENTACJE UTWORÓW ARTYSTYCZNYCH. ⇒⇒⇒⇒Poetyckie na: spotkaniach autorskich, festiwalach kulturalnych, jako gość poetycki koncertów, specjalnych spotkań okolicznościowych i różnych społeczności, zaprzyjaźnionych twórców, wieczorach autorskich w Klubie Literackim DĄBRÓWKA (2013, 2017, 2025), w 8 edycjach Międzynarodowej Konferencji Poetyckiej WO ZLP (2018-2025) oraz kaliskich „Aforystykonów” WO ZLP, w Poznaniu - m.in.: w klubie ZAK (2006), PoemaCafe, Pałacu Działyńskich (2008), Domu Romskim, Domu Bretanii, siedzibie PO ZLP na os. Powstańców Warszawy (2015), na Wydziale Dziennikarstwa UAM w kampusie na Morasku, Auli UAM (2017), Collegium Minus UAM, siedzibie KL „Dabrówka” na Piątkowie, Dwujęzycznym Liceum im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego (2019 i 2022), Jeżyckim Centrum Kultury w Starej Prochowni (poezja i wystawa prac graficznych - 2024), UMP, sala Biała (2023-2025); poza Poznaniem – w: Kaliszu, Nieszawie, Ludwikowie, Międzyzdrojach, a poza Polską – na greckiej Krecie w Rethymno i Adelianos Kampos (2010).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ TAKŻE REDAKTOR PROWADZĄCA I REDAKTOR-KOREKTOR (z wieloletnim doświadczeniem): czasopism (miesięczników i tygodników), monografii, albumów artystycznych i historycznych, książek poetyckich i prozy, biograficznych, antologii poetyckich, wademeków w kilku językach europejskich, biuletynów, prac naukowych i in.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ NAGRODY: w ogólnopolskim konkursie Miesięcznika Kulturalnego „Arkusz” Poznań-Warszawa-Kraków-Wrocław, wydawanego przez Oficynę Wydawniczą „Głos Wielkopolski” (1996), oraz laur „Dziennikarskie Koziołki 2017” w Ogólnopolskim Konkursie Stowarzyszenia Dziennikarzy RP – dla swojej redakcji IMPRESJee.pl za wieloaspektowe realizacje.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ NAUKA: Wiedzę akademicką zdobywała w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza (UAM) oraz Akademii Ekonomicznej w Poznaniu (AE).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Członkini m.in.: w latach 2005-2018 - Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, w tym Zarządu Głównego; Związku Zawodowego Dziennikarzy (od 2001 r.), Klubu Aforystów przy WO ZLP, Klubu Literackiego „Dąbrówka”, Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej...
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ UPODOBANIA, POGLĄDY: Ideowiec - miłośniczka natury, harmonii, sztuk wszelakich, od wczesnej młodości zwolenniczka idei dialogu kultur i jej rozwoju.