Minister kultury i dziedzictwa narodowego na wniosek wojewody wielkopolskiego przyznał wybitnemu wirtuozowi skrzypiec Mikloszowi Deki Czurei Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze − Gloria Artis”. Odznaczenie to muzykowi wręczyła wicewojewoda wielkopolska Marlena Maląg podczas uroczystości z koncertem laureata w Wielkopolskim Urzędzie Wojewódzkim.
W wydarzeniu uczestniczyli: pełnomocnik wojewody wielkopolskiego ds. mniejszości narodowych i etnicznych Maria Krupecka, dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Grzegorz Wojtasz, dyrektor Wydziału Polityki Społecznej i Zdrowia Łukasz Krysztofiak, pułkownik Andrzej Gibadło z Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu, prof. Baha Kalinowska Sufinowicz − pełnomocnik ds. równego traktowania z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, dr Marta Mazurek − pełnomocnik Prezydenta Poznania ds. przeciwdziałania wykluczeniom, prof. Anita Adamczyk z UAM w Poznaniu, burmistrz Obornik Tomasz Szrama, przedstawiciele organizacji mniejszości ukraińskiej, niemieckiej oraz zaprzyjaźnieni z Mikloszem Deki Czureją i jego bliscy.
Miklosz Deki Czureja po uroczystej ceremonii, zorganizowanej 7 kwietnia 2017 r., wystąpił z recitalem. Laureatowi akompaniował na keyboardzie jego syn Marek Czureja.
Miklosz Deki Czureja, znany jako Król Czardasza, jest wybitnym romskim wirtuozem skrzypiec. Jego repertuar stanowi folklor romski wzorowany na tradycjach szkoły węgierskiej. Swoją drogę skrzypka solisty na międzynarodowe sceny zainicjował w latach 70. występami z Cygańskim Zespołem Pieśni i Tańca „Roma”, który wówczas znalazł swojego mecenasa w Estradzie Poznańskiej. Koncertował w wielu krajach świata i na kilku kontynentach, a także z takimi muzykami, jak np.: Sandor Lakatos, Michał Urbaniak czy Grażyna Brodzińska.
Nagrał 12 płyt (zarówno z własnym zespołem muzyczno-tanecznym „Tatra Roma”, jak i z wieloma muzykami romskimi działającymi na całym świecie. Zajmuje się również aranżacją utworów muzycznych oraz komponowaniem pieśni i utworów instrumentalnych, w tym np. ma w swoim dorobku realizacje na potrzeby musicalu (np. „Chata za wsią”) i filmu. Wystąpił w roli skrzypka w produkcjach fabularnych, m.in. w serialach telewizyjnych „Dom” (2000 r.) i „Glina” (2007 r.), a także w filmie „Wiosenne wody”. Ponadto zagrał gościnnie w serialu „Na dobre i na złe” (2009 r.), w którym wcielił się w postać Miklosza – syna Roma, pacjenta szpitala w Leśnej Górze.
Jest bohaterem własnej książki biograficznej „Potępienie Miklosza, czyli tajemnice Króla Czardasza” w opracowaniu Zdzisława Grabowskiego. Współpracuje z Fundacją „Bahtałe Roma”.
Zdobył cenione przez siebie: I nagrodę Grand Prix na I Międzynarodowym Festiwalu Muzyki i Kultury Romów w Ciechocinku (trzykrotnie na festiwalu tym zdobył „Złotą Tężnię” – Grand Prix dla solisty) oraz II nagrodę na Międzynarodowym Konkursie Muzyki Romskiej w Monachium w 1986 roku. Jest również laureatem Nagrody Artystycznej Miasta Poznania (2016 r.), wcześniejszego Złotego Krzyża Zasługi (2015 r.).
W ostatnich latach koncertował przede wszystkim w Polsce, najczęściej w Wielkopolsce, chociaż również − poza regionem.
Tekst i fot.: Stefania Pruszyńska
Złoty Krzyż Zasługi dla Miklosza Deki Czurei. Fotoreportaż z uroczystości i biesiady 15 lipca 2015