8 kwietnia dla narodu romskiego, narodu, który w Polsce ma status mniejszości narodowej, znaczy najczęściej − przypomnienie o jego istnieniu. Odbywa się wówczas wiele spotkań i uroczystości, podczas których Romowie są gośćmi honorowymi, a ich problemy, aktywność społeczna i osiągnięcia są przypomniane, ocenione, omówione. Warto sięgnąć do kart historii, aby przypomnieć o okolicznościach ustanowienia Międzynarodowego Święta Romów. Początki tego święta sięgają daty 8 kwietnia 1971 r. − wówczas odbyło się w Orpington pod Londynem pierwsze spotkanie seniorów romskich. Romowie wówczas upomnieli się o swoje prawa polityczne i społeczne. Utworzyli Romani Union − Międzynarodową Radę Romów i także wybrali wzór swojej flagi. W 1993 r. Romani Union została przyjęta do ONZ w charakterze członka-obserwatora.
Obchody tegoroczne tego święta w Wielkopolsce zostały zorganizowane przez Wojewodę Wielkopolskiego, Fundację „Bahtałe Roma – Szczęśliwi Cyganie” oraz Wielkopolskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe Romów w Polsce. Uroczystość odbyła się w Pałacu Działyńskich w Poznaniu.
Uczestniczyli w niej: wicewojewoda wielkopolski Przemysław Pacia, poseł Bożena Szydłowska oraz poseł Arkady Fiedler − członek Sejmowej Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych, przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych i główni jej bohaterowie − przedstawiciele Romów: Miklosz Deki Czureja − skrzypek wirtuoz, opiekun artystyczny Szkoły Muzycznej im. Miklosza Deki Czurei, działającej w XI LO w Poznaniu, jego muzyczna rodzina: córka Sara, syn Marek oraz Anna Markowska prezes Fundacji „Bahtałe Roma” i przybyli na tę uroczystość − Romowie z Poznania i Swarzędza.
W części oficjalnej skupiono się na pozytywach − o wzajemnej pomocy i tolerancji mówili: poseł Bożena Szydłowska oraz poseł Arkady Fiedler, członek Sejmowej Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych. Zauważalne jest, że Romowie są coraz bardziej aktywni, co trzeba podkreślić jako kolejny etap osiągania przez nich celów − dzięki taktyce „krok po kroku”. Celów − ku uspołecznieniu działań, aktywizacji całej społeczności, dokonywania postępu w procesach integracyjnych. Ich najbardziej kreatywni przedstawiciele starają się o uzyskiwanie środków finansowych na realizowane projekty, które w głównej mierze są finansowane w ramach rządowego „Programu na rzecz mniejszości romskiej w Polsce”. W ubiegłym roku w Wielkopolsce zrealizowano dziesięć projektów, które dofinansowano kwotą 206 tys. zł. To oczywiście kropla w morzu potrzeb i konieczności…
Nie omawiano jednak najbardziej dotkliwych dla większości Romów problemów takich, jak: sytuacja społeczna, socjalna (bezrobocie sięgające wiele ponad 90 proc.), stosunek do społeczności romskiej, w którym jest wiele jeszcze uprzedzeń, gorszego traktowania (sama byłam wiele razy świadkiem odmowy obsługi moich Przyjaciół Romów w restauracji z pozornie obiektywnych powodów, a jednak złej woli kelnerów czy właścicieli; dodam, że Romów elegancko ubranych, zachowujących się z dużą kulturą, którzy w poczuciu upokorzenia rezygnowali i wychodzili z tych lokali w godnym milczeniu)…
Za sympatyczny przejaw woli integracji w postawach młodzieży można uznać jej starania samopomocowe. Za takie właśnie zostały nagrodzone uczennice XI Liceum Ogólnokształcącego w Poznaniu: Małgorzata Kościelska, Agnieszka Sieślak i Monika Kaszkowiak − wolontariuszki pomagające w lekcjach koleżankom i kolegom ze społeczności romskiej.
„To, co robicie, ma wielką wagę i godne jest wszelkiej pochwały” − mówił wicewojewoda Przemysław Pacia, wręczając uczennicom honorowe dyplomy. Warto dopowiedzieć, że w siedzibie XI LO w Poznaniu uruchomiono publiczne szkoły Fundacji „Bahtałe Roma”: szkołę podstawową, gimnazjum i liceum ogólnokształcące dla dorosłych, które przyciągają do nauki, uzupełnienia wykształcenia wielu Romów, także starszych, a również nie-Romów mających luki w edukacji, nieskończone szkoły czy nie mogących z racji konieczności pracy zarobkowej uczestniczyć w trybie dziennym nauczania szkół publicznych.
W części artystycznej, na zaproszenie Anny Markowskiej, prezes Fundacji „Bahtałe Roma” i romskiego wirtuoza skrzypiec Miklosza Deki Czurei, pragnąc uprzyjemnić to Święto obecnym na tym spotkaniu gościom tej uroczystości, zaprezentowałam z Dominikiem Górnym strofy poezji − każde z nas odczytało dwa wiersze swojego pióra, związane z naszą poetycką wizją Romów bądź romską inspiracją artystyczną.
Stefania Golenia Pruszyńska
Fot.: Anna Czuchra, Biuro Prasowe Wojewody Wielkopolskiego
Publikacja z Gazety Autorskiej „IMPRESJee” www.impresjeee.blox.pl