KosmoStrok 4, Stefania Pruszyńska. Wszelkie prawa zastrzeżone
Trzecie oko
Motto: […] nie ma musu, jest ochoczość. Nie ma dogmatów, są zagadnienia. Nie ma rozwagi, jest zapał, entuzjazm – Janusz Korczak, „Jak kochać dziecko”*
Wczesne lipcowe popołudnie. W jadalni ulokowanej w południowo-zachodniej stronie domu tli się jeszcze zapach obiadu. Słońce trwa w swojej wszędobylskiej wędrówce, rozświetlając teraz martwą naturę na największym obrazie i figlując na szybach kredensu. Anna zmienia obrus na stole. Adam wchodzi do jadalni z wesołą miną, meldując:
– Zmywarka się ugina, ale jakoś daje sobie radę. Teraz trochę pogram w Mario, a później biorę rower i hajda! – oznajmia.
– Świetnie! Ale, ale… nie zapomniałeś o czymś, Adasiu? – Anna odrywa oczy od gładzonego obrusu.
– Niby o czym, mamo? – Adaś błądzi oczami, unikając spojrzenia matki.
– O czymś, co niby obiecałeś i od czego się niby wykręcałeś. A może to się zakopało jakoś tak w twojej głowie jak w piaskownicy – Anna próbuje przekomarzaniem zachęcić syna do podjęcia uciętego przez niego tematu wyprawy z Jankiem na plac zabaw.
– Tak, znów to samo! I ta łobuzeria podwórkowa! A ja w wiecznej roli ochroniarza Janka… Nie wiem jeszcze, co z tym zrobić… – już bardziej pojednawczo odpowiada Adaś.
– Tylko pilnuj jego wiaderka i łopatki, by znów nie trzeba było tych szaleństw z przekopywaniem górki, czyli… – Anna zawiesza głos… – zaraz, zaraz… ach to przecież twoje piaskowe górnictwo ratunkowe…
– Ale ja nie chcę iść z Jankiem do piaskownicy! – chłopiec jest zniecierpliwiony.
– A kto ma z nim iść? Tak cię prosił, byś tam był. On nadal boi się, że będą mu wszystko zabierać i burzyć jego budowle. I że znowu będą go straszyć i śmiać się z niego. A on im powie, że są łobuzami i będzie próbował bronić tego, co stworzył… Sam sobie nie poradzi z nimi… Jest najmniejszy z nich. Gdy będziesz blisko, będzie pewniejszy, a oni będą uważać, bo jesteś starszy, większy od nich i wiesz, jak to działa… i jak zrobić porządek bez bijatyki. Masz to trzecie oko… – spokojnie wyjaśnia Anna, smutno i zarazem wyczekująco patrząc na niego.
– Jakie trzecie oko? Przecież mam tylko lewe i prawe, mamo…!!!! – Adaś spogląda na Annę z wyrzutem.
– Nie wiesz nic o trzecim oku? A przecież je masz! – Anna uważnie przygląda się synowi.
– Gdzie!? Trzecie oko… no gdzie?!!! – wybucha Adaś.
– O, właśnie! Dobre pytanie! A nie łaska to pomyśleć, Adasiu? – Anna nie ustępuje nieco zirytowanemu już synowi.
– To jak zwykle znów magia! Trzecie niewidzialneeeeee oko mam… – ironizuje Adaś, wyzywająco spoglądając na Annę. I zaczyna robić małpie miny…
– Tak, mam trzecie oko! To mój skarb przecież! A jakże! Ono widzi wszystko! Zwłaszcza to niewidzialne! I to oko, jak zwykle, i tak mnie przekona, że co to takiego pójść z Jankiem do piaskownicy… Kurczę!!! Ono przecież wie lepiej i wyczuwa, jak mój wrażliwy, hmmm… braciszek, dzieciszek, uparciuch i maruda! czeka na moje braterskie ramię. A moja mama – zawsze na cud, czyli moją hiperrycerską i dżentelmeńską dobroć… No i co!? – Adaś wymachuje rękami i ciska iskry z oczu… niby aktor na wielkiej scenie…
– A widzisz! To wszystko przez to okooooo… Trzecieee… – Anna teatralizuje do wtóru i nagle podchodzi do Adasia, obejmuje go i przytula.
– Okej! – Adaś, nieco zmieszany czułością matki, wyrywa się z jej ramion i wybiega na korytarz, zaraz z impetem otwierając na oścież drzwi do pokoju brata i wykrzykując:
– Janku! Bierz wiadro i łopatę! I jeszcze weźmiemy moją koparę! Idziemy! Dziś zbudujemy pałac!
Postscriptum
Obrałam na motto tej sceny cytat z eseju J. Korczaka**, w którym autor przywołuje charakterystykę rodziny ideowej (jednego z czterech modeli rodzin przez niego skategoryzowanych), będącej najbliżej uznawanych przeze mnie ideałów wychowawczych. Rodzina ideowa sprzyja rozwojowi emocjonalnemu i duchowemu dziecka. Opiera się na bezwarunkowej miłości do dziecka, lecz mądrej miłości, która zapewnia dziecku rozwój i tworzenie relacji wzajemnego rozumienia. W rodzinie ideowej wyrazem miłości w wychowywaniu są: zaufanie, wzajemny szacunek, budzenie szacunku dla myśli ludzkiej, tolerancja, docenienie potencjału dziecka z tkwiącymi w nim predylekcjami, np. do twórczych aktywności i inspirowanie do ich uzewnętrzniania, rozbudzanie ciekawości świata i kreatywności, mocowanie w dziecku wiary we własne siły. Dzieci tak wychowywane cechuje otwartość na różne wyzwania, zdolność do nieschematycznych, samodzielnych, indywidualnych inicjatyw czy decyzji życiowych.
© Stefania Pruszyńska
________________________________________________________________
* J. Korczak, Jak kochać dziecko, Warszawa 1992, s. 52.
** J. Korczak, [w:], dz. cyt.
________________________________________________________________
(Publikacja wznowiona z sierpnia 2023).
— Stefania Pruszyńska
(Stefania Pruszyńska, oficjalnie: Stefania Golenia) – eseistka, poetka, redaktor-dziennikarka. Redaktor naczelna, wydawca, autorka i wszechstronna realizatorka Gazety Autorskiej IMPRESJee.pl (od 2006 r.), redaktorka-korektorka książek literackich, animatorka kulturalna.
Autorka publikacji różnych gatunków (eseje, recenzje, felietony, reportaże, wywiady, fotoreportaże), utworów literackich poetyckich i prozy poetyckiej, opowiadań, satyry, grotesek, aforyzmów oraz artystycznych sztuki plastycznej, w tym książek: zbioru poezji „Szepty dalekobieżne” (San Francisco 2009), „Peregrynacje kulturalne” - eseje, recenzje, tom 1 (Poznań 2024), „Z ziaren światła” - eseje, recenzje, tom 2, z cyklu: Peregrynacje kulturalne (Poznań 2025)...
Zazwyczaj wykracza poza gatunkowe schematy. Krytycznoliterackie żywioły z upodobaniem uprawia w eseistycznej narracji. Wypowiada się hojnie w swojej twórczości artystycznej literackiej, a w plastycznej mowę swojej wyobraźni, intuicji, myśli i emocji uwalnia w obrazach o indywidualnym, rozpoznawalnym stylu, z autonomiczną, lecz zarazem wieloznaczną symboliką i metaforą (m.in. w stylu bliskim realizmowi magicznemu).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Z 36-letnim doświadczeniem zawodowym w pracy dziennikarskiej i redaktorskiej, a także artystycznej w redakcjach i wydawnictwach (od 1989). Etatowo: w niezależnym Dzienniku Wielkopolan „Dzisiaj” (1989 – 1991), własnej Agencji „Promotion” (1993), amerykańsko-polskim wydawnictwie US West Polska (1993 – 1996), „Gazecie Targowej”, tygodniku „Wprost” (1996 – 2000).
⇒⇒⇒⇒⇒ Od 2006 r. redaktor naczelna, niezależna wydawczyni, redaktor-autorka i wszechstronna realizatorka Gazety Autorskiej IMPRESJee, obecnie pod nazwą IMPRESJee.pl, o profilu kulturalnym.
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Z DOŚWIADCZENIEM WIELOASPEKTOWEJ WSPÓŁPRACY (dziennikarskiej, autorskiej artystycznej, redaktorskiej) z wieloma czasopismami, w tym polonijnymi (w latach 1992-2010: dwutygodnik – „Kurier” Hamburg, „Dziennik Polski”, „Tydzień Polski” – Londyn) oraz licznymi ogólnopolskimi i regionalnymi czasopismami kulturalnymi, literackimi (od wielu lat z „Protokołem Kulturalnym”) oraz wydawnictwami-wydawcami książek literackich i antologii poezji.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒PUBLIKACJE RÓŻNOGATUNKOWE (co najmniej 2 tys.): publicystyka, eseje, felietony, wywiady, recenzje, reportaże, fotoreportaże, utwory artystyczne: literackie i sztuki plastycznej. PUBLIKACJE KSIĄŻKOWE ⇒ ⇒ książka poetycka „Szepty dalekobieżne” (San Francisco 2009), „Peregrynacje kulturalne. Eseje * Krytyka - recenzje wywiady”, 1. tom (WO ZLP, Fundacja Literacka „Jak podanie ręki”, Poznań 2024) ⇒⇒ ⇒ W książkach innych autorów ⇒⇒ ⇒ 20 ANTOLOGIACH poetyckich i tematycznych - antologiach poezji współczesnej oraz antologiach poetyckich dwujęzycznych (2018-2025) Międzynarodowej Konferencji Poetyckiej, wyd. WO ZLP i Fundacja Literacka „Jak podanie ręki” (2018 -2025), antologii poświęconej pamięci Poznańskiego Czerwca 1956 „Którzy pogardy nie mogli znieść” (wyd. Posnania, Poznań, czerwiec 2023) i charytatywnych (m.in. wyd. Krywaj) ⇒⇒ ⇒ CZASOPISMACH: we własnej w Gazecie IMPRESJee.pl (od 2006 r.), polonijnych i polskich -ogólnopolskich i regionalnych, cyklicznych wydawnictwach (miesięcznikach, kwartalnikach, rocznikach) – kulturalnych, literackich, muzycznych (np.: Mies. Kulturalny „Arkusz”, „Welcome to Poznań”, Magazyn Muzyczny BRZMIENIA, „Merkuriusz Polska” „Wielkopolski Widnokrąg”, „Protokół Kulturalny”). Także publikowała i publikuje w witrynach macierzystych środowisk dziennikarskich i literackich.
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒PREZENTACJE UTWORÓW ARTYSTYCZNYCH. ⇒⇒⇒⇒Poetyckie na: spotkaniach autorskich, festiwalach kulturalnych, jako gość poetycki koncertów, specjalnych spotkań okolicznościowych i różnych społeczności, zaprzyjaźnionych twórców, wieczorach autorskich w Klubie Literackim DĄBRÓWKA (2013, 2017, 2025), w 8 edycjach Międzynarodowej Konferencji Poetyckiej WO ZLP (2018-2025) oraz kaliskich „Aforystykonów” WO ZLP, w Poznaniu - m.in.: w klubie ZAK (2006), PoemaCafe, Pałacu Działyńskich (2008), Domu Romskim, Domu Bretanii, siedzibie PO ZLP na os. Powstańców Warszawy (2015), na Wydziale Dziennikarstwa UAM w kampusie na Morasku, Auli UAM (2017), Collegium Minus UAM, siedzibie KL „Dabrówka” na Piątkowie, Dwujęzycznym Liceum im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego (2019 i 2022), Jeżyckim Centrum Kultury w Starej Prochowni (poezja i wystawa prac graficznych - 2024), UMP, sala Biała (2023-2025); poza Poznaniem – w: Kaliszu, Nieszawie, Ludwikowie, Międzyzdrojach, a poza Polską – na greckiej Krecie w Rethymno i Adelianos Kampos (2010).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ TAKŻE REDAKTOR PROWADZĄCA I REDAKTOR-KOREKTOR (z wieloletnim doświadczeniem): czasopism (miesięczników i tygodników), monografii, albumów artystycznych i historycznych, książek poetyckich i prozy, biograficznych, antologii poetyckich, wademeków w kilku językach europejskich, biuletynów, prac naukowych i in.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ NAGRODY: w ogólnopolskim konkursie Miesięcznika Kulturalnego „Arkusz” Poznań-Warszawa-Kraków-Wrocław, wydawanego przez Oficynę Wydawniczą „Głos Wielkopolski” (1996), oraz laur „Dziennikarskie Koziołki 2017” w Ogólnopolskim Konkursie Stowarzyszenia Dziennikarzy RP – dla swojej redakcji IMPRESJee.pl za wieloaspektowe realizacje.⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ NAUKA: Wiedzę akademicką zdobywała w Uniwersytecie im. A. Mickiewicza (UAM) oraz Akademii Ekonomicznej w Poznaniu (AE).
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ Członkini m.in.: w latach 2005-2018 - Katolickiego Stowarzyszenia Dziennikarzy, w tym Zarządu Głównego; Związku Zawodowego Dziennikarzy (od 2001 r.), Klubu Aforystów przy WO ZLP, Klubu Literackiego „Dąbrówka”, Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej...
⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒⇒ UPODOBANIA, POGLĄDY: Ideowiec - miłośniczka natury, harmonii, sztuk wszelakich, od wczesnej młodości zwolenniczka idei dialogu kultur i jej rozwoju.
