Uznanie jury zdobyły koncepcja i projekt opery Stanisława Moniuszki „Straszny dwór” autorstwa włoskiej reżyserki Ilarii Lanzino i niemieckiego scenografa Leifa-Erika Heinego. Werdykt 11. edycji międzynarodowego konkursu reżyserii operowej ogłoszono 19 stycznia w Teatrze Wielkim w Poznaniu − tegorocznej siedzibie European Opera-directing Prize.
Tandem artystyczny Ilaria Lanzino i Leif-Erik Heine stworzył novum na temat konkursowy, którym był „Straszny dwór”. Z informacji przekazanych ad hoc w trakcie spotkania w foyer Teatru Wielkiego wynika, że ta wersja dzieła Stanisława Moniuszki scala elementy odwołujące się do klasyki i współczesnego obrazowania z subiektywną interpretacją Włoszki, mającą wiele wspólnego z manifestem.
Premiera tego spektaklu ma się odbyć 15 stycznia 2021 roku, jak zapowiedziała ze sceny poznańskiej opery podczas prezentacji laureatów tuż przed wieczornym spektaklem „Czarodziejskiego fletu” Renata Borowska-Juszczyńska, dyr. Teatru Wielkiego w Poznaniu i przewodnicząca jury 11. edycji EOP, która dzieląc się także z publicznością wrażeniami z przebiegu konkursu, tak oto mówiła o laureatce:
To, co zrobiła Ilaria, zaimponowało nam wszystkim − już w półfinale. Przekonaliśmy się, że mamy do czynienia z absolutnie szczególną osobowością: Ilaria zna »Straszny dwór« na pamięć. Ona ma taką świadomość tej kompozycji, której by się nie powstydził żaden Polak. W finale rozwinęła swój pomysł – to była w pełni perfekcyjna prezentacja jej własnej koncepcji. Zauroczyła również solistów swoim sposobem pracy. Zna treści, muzykę, nuciła, porywała za sobą śpiewaków.
Swoje wystąpienie Renata Borowska-Juszczyńska zakończyła zaś prośbą do wszystkich zgromadzonych o uczczenie minutą ciszy pamięci nagle zmarłego Lecha Raczaka − wybitnej postaci w świecie kultury, dramatopisarza, zaangażowanego w działania Teatru Ósmego Dnia i późniejsze festiwalu Malta, któremu poświęcił 20 lat pracy jako dyrektor artystyczny i współpracujący z wieloma instytucjami, artystami, w tym także z poznańskim Teatrem Wielkim.
European Opera-directing Prize jest organizowany od 22 lat z myślą o młodych utalentowanych reżyserach operowych. Promowaniu wybitnych, a nie znanych jeszcze patronują organizatorzy konkursu: stowarzyszenie filantropów Camerata Nuova i stowarzyszenie Opera Europa, które skupia prawie 200 teatrów o profilu operowym z całego świata, najwięcej z Europy. Kolejne edycje odbywają się co dwa lata, a w każdej z nich uczestników rywalizacji o zwycięstwo ocenia jury w innym składzie. Do grona jurorów są zapraszane wybitne postacie reżyserii i sztuki operowej oraz przedstawiciele teatrów operowych. Dla zwycięzców konkurs ten jest nie tylko nobilitacją, bowiem otwiera im przede wszystkim drogi twórcze i do realizacji na wielu scenach. Przedsięwzięciu konkursowemu sprzyjają swoją działalnością mecenasi: Armin i Marja Kretschmarowie.
W tym roku gospodarzem konkursu był Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki w Poznaniu. W jury, któremu przewodniczyła dyrektor tej sceny – Renata Borowska-Juszczyńska, zasiedli: reżyser David Pountney, Carolin Wielpütz – dyrektor artystyczna ds. opery w Bonn, Ulrich Lenz – dramaturg berlińskiej Komische Oper. Gremium to oceniało 66 koncepcji wystawienia „Strasznego dworu”, zgłoszonych niemal z całego świata, w tym także z odległych kulturowo krajów, jak np. Japonia, Tajwan, Kazachstan. Do półfinału jurorzy wybrali 9 koncepcji i zdecydowali, że w finale będą rywalizowały o główny laur już tylko 3 z tych prezentacji.
Poznański Teatr Wielki jest otwarty na utalentowanych młodych, wspiera twórczych i włącza ich realizacje do repertuaru. Publiczność tej sceny miała okazję poznać już chociażby spektakle Karoliny Sofulak, Margo Zālīte czy Gerarda Jonesa.
Jak już wiadomo po ogłoszeniu głównego lauru EOP 2020 i zapowiedzi przyszłorocznej premiery „Strasznego dworu”, swój twórczy odczyt polskiej opery i sztukę reżyserii odsłoni w Poznaniu Ilaria Lanzino, dołączając do grona śmiałych realizatorów młodego pokolenia, przejawiających żywe zainteresowanie kulturą nie tylko rodzimą − przekraczających swoimi pasjami, ideami i wyobraźnią wszelkie granice.
Stefania Pruszyńska
Fot. 1, 6 i 7: Stefania Pruszyńska
Fot. 2, 3, 4, 5: Michał Leśkiewicz
Na fot. 1: Laureaci, jurorzy i mecenasi 11. edycji EOP − (od lewej): Armin Kretschmar, Leif-Erik Heine, Ilaria Lanzino, Renata Borowska-Juszczyńska, David Pountney, Marja Kretschmar; (od prawej): Carolin Wielpütz i (na drugim planie) Ulrich Lenz
Na fot. 2: (na pierwszym planie): Gabriel Chmura
Na fot. 7: Ilaria Lanzino
Fot. autorstwa Michała Leśkiewicza nadesłał Piotr Tkacz z Biura Prasowego Teatru Wielkiego w Poznaniu
(Publikacja zaktualizowana).