„Zbierz w sercu swoim całą moc, by Pamięć o nich nie odeszła w noc” – Lidia i Daniel Czapiewscy
Światowy Dzień Sybirakam co rok jest obchodzony bardzo uroczyście 17 września w Szymbarku na Kaszubach. Spotkanie to odbywa się z udziałem Sybiraków z kraju i zagranicy oraz wszystkich, którym bliska jest pamięć Golgoty Wschodu. Organizatorami tych obchodów są: Związek Sybiraków oddział w Gdańsku, Rodzina Katyńska, Starosta Kartuski, Centrum Edukacji i Promocji Regionu.
Inaugurację uroczystości przewidziano jako spotkanie pod pomnikiem Golgoty Wschodu na cmentarzu Łostowickim w Gdańsku, z którego gości odwieziono autokarami do Szymbarka. A na miejscu głównych uroczystości – w Szymbarku zaplanowano na początek mszę św. w kaplicy pod wezwaniem św. Rafała Kalinowskiego z udziałem ks. bpa Cyryla Klimowicza – katolickiego ordynariusza Diecezji Syberyjskiej z Irkucka i innych księży biskupów, w artystycznej oprawie Cappelli Gedanensis – z hymnami i apelem poległych.
W amfiteatrze zaś przygotowano: wystąpienia przedstawicieli: Związku Sybiraków, Rodzin Katyńskich, Instytutu Pamięci Narodowej oraz zaproszonych gości, wręczenie odznak Sybiraków i nagród „Bursztynowe drzewo”, spotkania biesiadne, w tym z występem chóru męskiego z Tczewa.
Ponadto: spektakl teatralny „Serca moc” z udziałem: Ewy Kani, Marzanny Graff-Oszczepalińskiej i Aleksandra Mikołajczaka. Marzanna Graff-Oszczepalińska scenariusz spektaklu oparła na losach Hanki Ordonówny, a autorką pomysłu jest Ewa Kania.
Główny wątek spektaklu stanowią wspomnienia dwojga dawnych wychowanków Ordonówny, zwanej „ciocią Anią” , którzy się spotkali dzięki wywiadowi w telewizji. Dramat syberyjski wpisany w losy tych wychowanków, koszmar życia, w którym utracili oni najbliższych, i piosenki Ordonki, w tym np. „Błękitny ekspres”, nabierający cech metafory z gorzką ironią, bowiem kojarzy się z wagonami bydlęcymi, a takimi wywożono zesłańców na daleką Syberię – stanowi obraz wspomnień tamtych dni i losów.
„Zbierz w sercu swoim całą moc, by Pamięć o nich nie odeszła w noc” – napisali Lidia i Daniel Czapiewscy, ludzie wyjątkowej wrażliwości, działający z determinacją, aby tę pamięć o katordze na Syberii unaocznić oryginalnymi obiektami, sprowadzanymi stamtąd, niejednokrotnie z wieloma przeszkodami, licznymi kontrolami. Dzięki pasji Daniela Czapiewskiego i wielu ludzi dobrej woli, którzy go wsparli, w Szymbarku stanęły: autentyczna chata syberyjska, gułag syberyjski – rekonstrukcja, zagroda z Syberii, Pociąg Donikąd. Tu też istnieje: Dom Sybiraka, skansen i wiele innych obiektów.
Stefania Pruszyńska